25 fevral 2020, çərşənbə axşamı
.
.
chevron_left chevron_right
MARAQLI

Qa­dınları zo­ra­kı­lı­qdan necə qorumalı?

Qa­dınları zo­ra­kı­lı­qdan necə qorumalı?

412 Baxış
Qa­dınları zo­ra­kı­lı­qdan necə qorumalı?

Məi­şət zo­ra­kı­lı­ğı­nın qar­şı­sı­nın alın­ma­sı sa­hə­sin­də bö­yük iş­lə­rin gö­rül­mə­si­nə bax­ma­ya­raq, bu mə­sə­lə cə­miy­yə­ti hə­lə də na­ra­hat edir. Bu prob­lem dü­nən Azər­bay­can qa­dı­nı­na seç­ki hü­qu­qu­nun ve­ril­mə­si­nin 100 il­li­yi­nə həsr olun­muş Qa­dın­la­rın V Fo­ru­mun­da da mü­za­ki­rə olu­nub.

Ai­lə, Qa­dın və Uşaq Prob­lem­lə­ri üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Hic­ran Hü­sey­no­va­nın söz­lə­ri­nə gö­rə, ana­lar qız­la­rı­nı zo­ra­kı­lıq­dan qo­ru­maq is­tə­yir­lər­sə, oğ­lan­la­rı­na düz­gün tər­bi­yə ver­mə­li­dir­lər: “Nə­zə­ri­ni­zə çat­dı­rım ki, bu is­ti­qa­mət­də iş­lə­rin da­ha da güc­lən­di­ril­mə­si üçun məi­şət zo­ra­kı­lı­ğı ilə bağ­lı on­layn mə­lu­mat ban­kı ya­ra­dı­lıb. Bu, yer­lər­də mo­ni­to­rinq qrup­la­rı­nın işi­ni da­ha da sü­rət­lən­di­rir, baş ver­miş ha­di­sə­nin ope­ra­tiv ola­raq ağır fə­sad­lar ya­rat­ma­dan, vax­tın­da qar­şı­sı­nın alın­ma­sı­na sə­bəb olur”.

Psi­xo­loq Ra­mil Nə­cəf­li  bil­di­rir ki, nə­in­ki Azər­bay­can­da, bü­tün dün­ya­da ki­şi­lər­lə qa­dın­lar an­la­şa bil­mir­lər: “Bir-bi­ri­ni ta­nı­ma­dıq­la­rı­na və bu­nun fər­qi­nə var­ma­dıq­la­rı­na gö­rə. Qar­şı­dur­ma­lar, zo­ra­kı­lıq­lar ha­mı­sı on­dan qay­naq­la­nır ki, ki­şi və qa­dın ti­pi çox fərq­li­dir. Hə­ya­ta və dün­ya­ya ba­xış­la­rı, re­ak­si­ya­la­rı da fərq­li olur. Cins­lər gə­rək bir-bi­ri­ni ta­nı­sın­lar ki, hə­yat on­lar üçün asan­laş­sın. Qar­şı cin­si ta­nı­sa­lar, o qə­dər də əziy­yət çək­məz­lər”.

Nə­cəf­li qeyd edir ki, ki­şi­lə­rin qa­dın­la­ra qar­şı zo­ra­kı­lı­ğı bü­tün dün­ya­da var: “Dün­ya­nın hər ye­rin­də ki­şi­lər qa­dın­la­ra qar­şı zo­ra­kı­lıq tət­biq edir­lər. Ki­şi­lər mə­sə­lə­lə­rə konk­ret ya­na­şır­lar. Qa­dın­lar isə hiss və emo­si­ya­la­ra da­ha ge­niş yer ve­rir­lər, bu, on­la­rın fərq­li özəl­lik­lə­ri­dir”.

Həm­söh­bə­ti­miz əla­və edir ki, qa­dın­la­rın et­dik­lə­ri səhv­lər­lə bağ­lı ki­şi tən­beh və tər­bi­yə­lən­dir­mək məq­sə­di­lə də qa­dı­na əl qal­dı­ra bi­lər: “Öz alə­min­də cə­za­lan­dır­maq, mü­ha­ki­mə et­mək məq­sə­di­lə qa­dı­nı məi­şət zo­ra­kı­lı­ğı­na mə­ruz qo­yur”.

Psi­xo­loq Ru­hiy­yə Rüs­tə­mo­va deyir ki, uşaq­lar ar­tıq bə­lək­dən tər­bi­yə olu­nur­lar: “Uşaq­la­rı zo­ra­kı­lı­ğa özü­müz də bil­mə­dən ki­çik yaş­la­rın­dan öy­rə­di­rik. Be­lə ki, va­li­deyn­lər adə­tən öv­lad­la­rı­nı “Sə­ni vur­du­sa, sən də vur!” prin­si­pi ilə tər­bi­yə edir­lər. Oğ­lan uşa­ğı ağ­la­yır­sa, “Sə­nə ağ­la­maq ol­maz, sən möh­kəm ol­ma­lı­san”, tə­sa­dü­fən uşaq han­sı­sa əş­ya­ya to­xu­nub ağ­la­yır­sa, əş­ya­nı vu­rub uşa­ğa “Sən ağ­la­ma!” fik­ri­ni çat­dı­rı­rıq. Ar­tıq bu­nun­la uşa­ğa onu in­ci­dən ob­yek­ti in­cit­mə­yi öy­rə­di­rik. Zo­ra­kı­lı­ğa, iş­gən­cə ver­mə­yə alış­dı­rı­rıq”.

Onun fik­rin­cə, ki­şi­lə­rin aq­res­siv ol­ma­sı­nın di­gər sə­bə­bi bö­yü­dük­lə­ri ai­lə­də va­li­deyn­lər ara­sın­da olan ün­siy­yət­dir. “Mə­sə­lən, ata ana­nı dö­yür­sə, ana­nın dö­zə­rək bu haq­da heç bir təd­bir gör­mə­mə­si, sus­ma­sı, ai­lə­ni da­ğıt­ma­ma­sı be­lə uşaq­la­ra mən­fi bir nü­mu­nə­dir. Zo­ra­kı­lı­ğa mə­ruz qa­lan ana­nın hir­si­ni uşaq­la­rın­dan çıx­ma­sı, on­la­ra qar­şı aq­res­siv dav­ran­ma­sı uşaq­la­rın trav­ma ya­şa­ma­sı­na sə­bəb olur. Bu şə­ra­it­də bö­yü­yən oğ­lan­lar öz­lə­ri də ai­lə qur­duq­da “On­suz da hə­yat yol­da­şım mə­ni at­ma­ya­caq” dü­şü­nə­rək qa­dı­nı çox ra­hat dö­yə­cək­lər”.

R.Rüs­tə­mo­va qeyd edir ki, öz­lə­ri­ni təs­diq edə bil­mə­yən, zə­if ki­şi­lər, elə­cə də, mü­əy­yən sə­bəb­lə­rə gö­rə, öz­lə­ri­ni is­tə­dik­lə­ri qə­dər güc­lü hiss edə bil­mə­yən ki­şi­lər qa­dın­la­rı döy­mə­yə me­yil­li olur: “Cə­miy­yət ara­sın­da çox diq­qət­cil, nə­za­kət­li gö­rü­nə bi­lər­lər. Da­xi­lən öz­gü­vən hiss­lə­ri az ol­duq­la­rı üçün aq­res­si­ya­la­rı­nı evə qa­yıt­dıq­da qa­dın­la­rın üzə­ri­nə püs­kü­rür, güc­lə­ri­ni zə­if qa­dı­nın üzə­rin­də təs­diq edir­lər. On­la­ra “mət­bəx qəh­rə­man­la­rı” da de­yir­lər. Mət­bəx­də əli­nin al­tın­da olan əş­ya­la­rı atır, bı­ça­ğı sto­la san­cır, qa­dı­nı qor­xu­dur, əl qal­dı­rır və s.”

Mü­sa­hi­bi­mi­zə gö­rə, bə­zən sa­dizm xa­rak­ter­li ki­şi­lər olur ki, on­lar da qa­dı­nı döy­mə­yə me­yil­li olur­lar və bu­nu qa­dın öz hə­rə­kə­ti ilə “mə­ni zo­ra­kı­lı­ğa məc­bur edir” ki­mi izah edir­lər.

Rüs­tə­mo­va­nın fik­rin­cə, qız­lar be­lə ai­lə­lər­də bö­yü­yür­lər­sə, bo­yun əy­mə­yi öy­rə­nir­lər: “Çün­ki ana dö­züb, su­sur. Qız da ox­şar ha­di­sə ilə üz­ləş­dik­də bu­nu tək­rar­la­yır, o da su­sur. Gə­lə­cək­də hə­yat­da han­sı­sa bir prob­lem­lər­lə üz­lə­şər­sə və ya hə­yat yol­da­şı ona əl qal­dı­rar­sa, “mən sus­ma­lı­yam, çün­ki mən qa­dı­nam” de­yə möv­cud və­ziy­yət­lə ba­rı­şa­caq. Məi­şət zo­ra­kı­lı­ğı, da­va-da­laş, aq­res­si­ya için­də olan ai­lə­də bö­yü­yən həm qız, həm də oğ­lan uşa­ğı çox əziy­yət çə­kir və va­li­deyn­lə­ri­ni bu hə­rə­kət­lə­ri­nə gö­rə qı­na­sa­lar, nif­rət et­sə­lər be­lə, gə­lə­cək­də öz­lə­ri də bil­mə­dən ox­şar bir ai­lə mo­de­li­ni zən­cir­va­ri şə­kil­də ya­ra­da­caq”.

 
Ay­nu­rə MƏM­MƏ­DO­VA

Gencaile.az





Diqqət! Ens.az saytına məxsus materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad edilməlidir. Mətndə səhv tapdıqda, onu seçib ctrl + enter düyməsini basaraq bizə göndərməyinizi xahiş edirik.


Android ƏS olan smartfonunuz varsa, xəbərləri daha rahat oxumaq üçün bu linkə keçərək Play Store mağazasından Ens.az proqramını endirib quraşdıra bilərsiniz.


VİDEO QALEREYA
Səsli xəbərlər
Dünyanın ən yüksəksürətli avtomobili - İtaliyada istehsal olunmuş Pininfarina Battista markalı elektrik avtomobilidir. Avtomobili istehsal edən Automobili Pininfarina şirkəti bildirib ki, Battista avtomobili 2 saniyənin içində 100 km/saat sürət yığır
Emosiya ilə reaksiya ver!
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0 Şərh
  • anonymous user
    Şərhi göndər
  • DAHA ÇOX NƏTİCƏ YÜKLƏ

FAM Group Media X