Marsda həyat ümidi gücləndi, sirli insan qohumu yeni sürprizlə gündəmdə

Marsda həyat ümidi gücləndi

 Bu həftə elm dünyasında Marsda həyat izlərinə dair ümidverici tapıntılar və insan təkamülünə işıq salan yeni kəşflər diqqət mərkəzində olub.
NASA-nın Perseverance kəşf aparatı Qırmızı Planetdə indiyədək aşkar edilmiş ən yüksək üzvi molekul konsentrasiyasını müəyyən edib. Bununla da Marsda keçmişdə həyatın olub-olmaması ilə bağlı araşdırmalarda mühüm irəliləyiş əldə olunub.

Sözügedən məlumatlar vaxtilə dərin gölün mövcud olduğu hesab edilən Jezero kraterindəki palçıq daşlarından əldə edilib. Tədqiqatçılar ötən il Yer üzündə mikroorqanizmlərin buraxdığı izlərə bənzər naxışlar daşıyan qaya parçasını Marsda keçmiş mikrob həyatının mövcudluğuna dair indiyədək əldə olunmuş ən güclü sübutlardan biri kimi qiymətləndirmişdilər.

Alimlər indi isə kraterin bu hissəsində mürəkkəb karbon əsaslı molekulların geniş yayıldığını təsdiqləyiblər. Tədqiqatçıların fikrincə, bu molekullar fosilləşmiş mikroorqanizmlərin mövcudluğuna işarə edə bilər.

Digər tərəfdən, James Webb Kosmik Teleskopu (JWST) ilə aparılan yeni müşahidələr erkən dövr qalaktikalarının sürətlə formalaşıb gənc yaşda məhv olduğunu üzə çıxarıb. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu nəticələr Süd Yolu qalaktikasının uzaq gələcəkdəki sonu ilə bağlı ipucları verə bilər.

JWST həmçinin Ovçu (Orion) bürcü istiqamətində, Yerdən 1 280 işıq ili uzaqlıqda yerləşən gənc ulduzun yaranmasını görüntüləyib. Euclid kosmik teleskopu isə indiyədək çəkilmiş ən detallı Süd Yolu şəklini əldə edib.

 Sirli insan qohumu yenidən alimləri təəccübləndirdi

Alimləri təəccübləndirməkdə davam edən Homo naledi ilə bağlı yeni araşdırma da diqqət çəkib.
İlk dəfə 2013-cü ildə Cənubi Afrikadakı mağarada aşkar edilən, təxminən 300 min il əvvəl yaşadığı hesab olunan kiçik beyinli və iki ayaq üzərində yeriyən bu insan qohumu daha əvvəl də bir sıra qeyri-adi tapıntılarla gündəmə gəlmişdi. Tədqiqatçılar 2023-cü ildə Homo naledi-nin mağarada oddan istifadə etmiş ola biləcəyinə dair sübutlar tapmış, həmçinin ölülərini basdırmış ola biləcəyini irəli sürmüşdülər.

Son araşdırmada isə arxeoloqlar ərazidə tapılan təxminən i20 skeletin diş minasından əldə edilən genetik materialı təhlil ediblər. Təhlillər göstərib ki, araşdırılan Homo naledi skeletlərinin hamısı dişidir.

Tədqiqatda iştirak etməyən Klivlend Təbiət Tarixi Muzeyinin insan təkamülü üzrə kuratoru Elizabeth Sawchuk Live Science-a verdiyi açıqlamada bildirib: "Nəticə etibarilə bu, onsuz da qəribə olan bir hominindən əldə edilmiş qəribə nəticədir."

Mənbə:livescience.com