Gündə bir avokado yemək piylənməsi olan şəxslərdə ürək xəstəliyi riskini azalda bilər

ABŞ-nin Pensilvaniya Dövlət Universitetinin alimlərinin apardıqları yeni araşdırma göstərib ki, gündə bir avokado qəbul etmək piylənməsi olan böyüklərdə ürək-damar xəstəlikləri riskinin azalmasına kömək edə bilər. "Journal of Clinical Lipidology" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə görə, müntəzəm avokado istehlakı qanda aşağı sıxlıqlı lipoprotein (LDL) hissəciklərinin miqdarını azaldır ki, bu da ürək xəstəliyi riskinin təxminən 4 faiz azalması ilə əlaqələndirilir. Tədqiqatın birinci müəllifi, Pensilvaniya Dövlət Universitetinin Qidalanma Elmləri Bölməsinin postdoktorantı Canhavi Damani bildirib ki, qidalanma keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq istəyən insanlar üçün bütün pəhrizi birdən dəyişməkdənsə, kiçik, lakin davamlı dəyişiklik etmək daha real yanaşmadır.

Onun sözlərinə görə, piylənməsi olan şəxslər üçün gündəlik qidalanmaya avokadonun daxil edilməsi sağlam həyat tərzinə keçid baxımından yaxşı başlanğıc ola bilər.

LDL hissəcikləri ürək xəstəlikləri üçün ayrıca risk amilidir

Alimlər qeyd edirlər ki, LDL hissəcikləri LDL xolesterindən – yəni "pis xolesterin" kimi tanınan göstəricidən fərqli olaraq, ürək-damar xəstəlikləri üçün müstəqil risk amili hesab olunur. LDL xolesterin orqanizmdə xüsusi zülal hissəcikləri vasitəsilə daşınır. Xolesterinin miqdarı eyni qalsa belə, onu daşıyan LDL hissəciklərinin sayı artdıqda ürək xəstəliyi riski də yüksəlir. Bu risk xüsusilə qarın tipli piylənməsi olan insanlarda daha yüksək olur. Canhavi Damani bunu belə izah edib: eyni səviyyədə yüksək LDL xolesterini olan iki nəfəri müqayisə etdikdə, əgər onlardan birində xolesterin az sayda iri LDL hissəcikləri ilə, digərində isə çox sayda kiçik LDL hissəcikləri ilə daşınırsa, ikinci şəxsin ürək xəstəliyi riski daha yüksək olur. Çünki əsas risk xolesterinin miqdarından deyil, onu daşıyan hissəciklərin ümumi sayından asılıdır. Onun sözlərinə görə, kiçik LDL hissəcikləri damar divarına daha asan nüfuz edir və burada aterosklerotik lövhələrin (plakların) əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu lövhələr damar mənfəzini daraldır və damarların elastikliyini azaldır. Nəticədə fiziki gərginlik, yüksək temperatur, stress və ya ürəyin daha çox işləməsini tələb edən digər hallarda qan təzyiqi daha sürətlə yüksəlir. Bu isə infarkt kimi ciddi ürək-damar hadisələrinin başvermə riskini artırır.

Altı aylıq araşdırmada 786 nəfər iştirak edib

Tədqiqat çərçivəsində alimlər əvvəllər həyata keçirilmiş "Habitual Diet and Avocado Trial" adlı altı aylıq araşdırmanın məlumatlarını yenidən təhlil ediblər. Araşdırmada yaşı 25 və yuxarı olan 786 nəfər iştirak edib. Kişilər yalnız bel çevrəsi 102 santimetrdən, qadınlar isə 89 santimetrdən çox olduqda tədqiqata cəlb ediliblər. İştirakçılar iki qrupa bölünüb. Bir qrup gündəlik qidalanma və fiziki aktivlik rejimini dəyişmədən davam etdirib. Digər qrupa isə hər gün bir avokado verilib və onlardan da digər qidalanma vərdişlərini dəyişməmələri istənilib. Əvvəlki araşdırma göstərmişdi ki, avokadonun gündəlik rasiona əlavə olunması iştirakçıların bədən çəkisini və ya bel çevrəsini azaltmasa da, LDL xolesterinin səviyyəsini aşağı sala bilir.

Yeni təhlildə alimlər tədqiqatın əvvəlində və sonunda götürülmüş qan nümunələrini müqayisə ediblər. Nəticələr göstərib ki, gündə bir avokado qəbul edən iştirakçılarda LDL hissəciklərinin səviyyəsi orta hesabla litrə 49 nanomol azalıb. Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, bu dəyişiklik ürək-damar xəstəlikləri riskinin təxminən 4 faiz azalmasına uyğun gəlir. Canhavi Damani bildirib ki, bu göstərici ümumi qidalanma keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması nəticəsində əldə edilə bilən 14–29 faiz risk azalması ilə müqayisədə daha kiçik olsa da, sağlamlıq baxımından mühüm addım hesab olunur.

Avokadonun faydası müxtəlif insanlar üçün oxşar olub

Araşdırma göstərib ki, avokado qəbulunun müsbət təsiri iştirakçıların cinsindən, irqindən, etnik mənsubiyyətindən, yaşından və ya bədən kütlə indeksindən asılı olmayaraq oxşar olub. Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu nəticələr piylənməsi olan əksər insanların gündəlik qidalanmaya avokado əlavə etməklə müəyyən fayda əldə edə biləcəyini göstərir. Bununla yanaşı, alimlər vurğulayırlar ki, qidalanma ilə bağlı dəyişiklik etməzdən əvvəl fərdi sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alınmalı, bunun üçün dietoloq və ya həkimlə məsləhətləşmək məqsədəuyğundur. Araşdırmanın həmmüəllifi, Pensilvaniya Dövlət Universitetinin Qidalanma Elmləri Bölməsinin dosenti Kristina Pitersen qeyd edib ki, universitet alimləri bir neçə il əvvəl də avokadonun LDL xolesterini və LDL hissəciklərinin səviyyəsini azaltdığını göstərmişdilər. Lakin həmin tədqiqatda iştirakçıların bütün qidalanma rejimi tam nəzarətdə saxlanılırdı. Onun sözlərinə görə, yeni araşdırma avokadonun faydasını insanların gündəlik həyat şəraitində, qidalanmanın tam nəzarət altında olmadığı real mühitdə də təsdiqləyib və göstərib ki, gündəlik avokado istehlakı daha sağlam qidalanma modelinin formalaşmasına töhfə verə bilər.

mənbə: medicalxpress.com