Eyni kalorili iki şəkər beyində fərqli toxluq siqnalları yaradır

Monell Kimyəvi Duyğu Reseptorları Mərkəzinin alimləri müəyyən ediblər ki, eyni miqdarda kalori ehtiva etmələrinə baxmayaraq, fruktoza və qlükoza beyinə fərqli siqnallar göndərir. Tədqiqatın nəticələri bu iki şəkərin iştahaya müxtəlif təsir göstərdiyini və insanların bəzi şirin qida və içkilərə niyə daha çox üstünlük verdiyini izah edə bilər.

Neuron jurnalında dərc olunan araşdırmada siçanlar üzərində aparılan təcrübələr zamanı müəyyən edilib ki, fruktoza bağırsaqla beyin arasında xüsusi siqnal ötürmə yolu vasitəsilə təsir göstərir. Lakin qlükoza ilə müqayisədə fruktoza aclıq hissini tənzimləyən beyin hüceyrələrinin fəaliyyətini daha zəif azaldır.

Tədqiqatın rəhbərlərindən biri, Monell Kimyəvi Duyğu Reseptorları Mərkəzinin əməkdaşı Ember Alhadef bildirib ki, nəticələr xüsusilə fruktoza və ya yüksək fruktozalı qarğıdalı siropu ilə zəngin müasir qidalanma tərzinin iştahanı idarə edən sinir sisteminə necə təsir göstərdiyini daha yaxşı anlamağa kömək edir.

Araşdırma zamanı alimlər hər iki şəkər qəbul edildikdən sonra siçanların beyin fəaliyyətini izləyiblər. Məlum olub ki, fruktoza bağırsaqda PYY hormonu ifrazını artırır. Bu hormon azan siniri vasitəsilə beyinə siqnal göndərərək aclığı stimullaşdıran AgRP neyronlarının fəaliyyətini qismən zəiflədir. Tədqiqatçılar bu siqnal yolunu blokladıqda fruktozanın AgRP neyronlarına təsiri tamamilə aradan qalxıb.

Qlükoza isə fərqli mexanizmlə təsir göstərib. O, PYY–Y2 reseptoru və azan siniri yolundan istifadə etmədən AgRP neyronlarının fəaliyyətini daha güclü şəkildə zəiflədib.

Qısa müddətdə siçanlar hər iki şəkəri qəbul etdikdən sonra oxşar miqdarda qida yesələr də, uzunmüddətli müşahidələr onların qida seçimlərinin fərqləndiyini göstərib. Alimlər bunu AgRP neyronlarının fruktoza və qlükozaya verdiyi fərqli reaksiyalarla əlaqələndirirlər.

Tədqiqatçılar həmçinin qida sənayesində geniş istifadə olunan yüksək fruktozalı qarğıdalı siropunun (HFCS) təsirini də araşdırıblar. Nəticələr göstərib ki, siçanlar təkcə fruktoza ilə müqayisədə HFCS-ə daha çox üstünlük veriblər. Bundan başqa, HFCS AgRP neyronlarının fəaliyyətini fruktozadan daha güclü şəkildə zəiflədib. Alimlərin fikrincə, bu nəticə yüksək fruktozalı qarğıdalı siropu tərkibli qida və içkilərin bəzi insanlar üçün niyə daha cəlbedici olduğunu izah edə bilər.

Araşdırma aclığa cavabdeh AgRP neyronlarının yalnız qəbul edilən kalori miqdarına deyil, kalorinin hansı şəkər növündən əldə olunmasına da həssas olduğunu göstərib. Alimlər bildirirlər ki, fruktoza və qlükoza eyni enerji dəyərinə malik olsa da, beyin onları fərqli bioloji yollar vasitəsilə emal edir. Bu isə qidalanma davranışına və qida seçimlərinə mühüm təsir göstərə bilər.

mənbə: scitechdaily.com