Şəxsiyyət xüsusiyyətləri uzunömürlülükdə mühüm rol oynaya bilər

Şəxsiyyət xüsusiyyətləri uzunömürlülükdə mühüm rol oynaya bilər

Sağlam qocalmadan danışarkən adətən qidalanma, fiziki aktivlik və sosial əlaqələr ön plana çıxır. Lakin yeni tədqiqat göstərir ki, uzunömürlülüyün mühüm amillərindən biri də insanın şəxsiyyət xüsusiyyətləri ola bilər.

İtaliyanın yüzyaşlı insanların çoxluğu ilə tanınan “Mavi Zonaları”ndan biri olan Sardiniyada aparılan araşdırma göstərib ki, həyatla harmoniyada olmaq xüsusiyyəti sağlam qocalma ilə sıx əlaqəlidir. Tədqiqata İtaliyanın Kalyari Universitetinin psixoloqu Mariya Kyara Fastame rəhbərlik edib.

Nəticələr International Journal of Applied Positive Psychology jurnalında dərc olunub. Müəlliflərin fikrincə, uyğunlaşma qabiliyyəti yüksək şəxsiyyət xüsusiyyətləri və çətinliklərin öhdəsindən gəlmək bacarıqları daha fəal həyat tərzini təşviq edir və uğurlu qocalmanın mexanizmlərini anlamağa kömək edir.

Alimlər Sardiniyanın “Mavi Zona”sında yaşayan 55 nəfər və ona yaxın ərazidə yaşayan 70 nəfər olmaqla, yaşı 71–101 arasında dəyişən 125 iştirakçını araşdırıblar. İştirakçılar psixi və fiziki sağlamlıq, həyat tərzi və “Böyük Beşlik” şəxsiyyət xüsusiyyətlərini qiymətləndirən test və müsahibələrdən keçiblər.

Məlum olub ki, “Mavi Zona” sakinləri sağlamlıqla əlaqəli həyat keyfiyyəti göstəricilərinə görə digər qrupdan əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənməsələr də, onlar harmoniyada olmaq xüsusiyyətinə görə xeyli yüksək nəticə göstəriblər. Bu xüsusiyyət maraq, öyrənməyə həvəs, yeni ideyalara və təcrübələrə açıq olmaqla səciyyələnir.

Bundan əlavə, həmin şəxslər emosional bacarıqlarının və streslə mübarizə qabiliyyətlərinin daha yüksək olması ilə seçiliblər, həmçinin zehni və fiziki cəhətdən stimullaşdırıcı asudə fəaliyyətlərə daha çox vaxt ayırıblar.

Ümumi təhlil göstərib ki, harmoniyada olmaq səviyyəsi yüksək olan insanlar daha yaxşı psixoloji rifaha malik olur və hobbilərinə daha çox vaxt sərf edirlər. Vicdanlılıq xüsusiyyəti yüksək olan şəxslər həyatlarından daha çox məmnun olduqlarını bildiriblər və çətinliklərlə daha uğurla mübarizə aparıblar. Əksinə, nevrotiklik səviyyəsi yüksək olan iştirakçılar sağlamlıqla əlaqəli həyat keyfiyyətini daha aşağı qiymətləndiriblər.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, şəxsiyyət xüsusiyyətləri uzunömürlülüyə birbaşa təsir göstərməyə bilər. Əksinə, onlar insanın həyat tərzini, məsələn, yeni təcrübələrə açıq olmasını, sosial əlaqələri qorumasını, hobbilərlə məşğul olmasını və ömürboyu öyrənməsini formalaşdıraraq sağlam qocalma ehtimalını artıra bilər.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, araşdırma müşahidə xarakterli və nisbətən kiçik miqyaslı olduğundan səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Bununla belə, əldə olunan nəticələr psixoloji xüsusiyyətlərin qidalanma, fiziki aktivlik və sosial əlaqələr kimi tanınmış amillərlə yanaşı sağlam qocalmada mühüm rol oynaya biləcəyinə dair sübutları gücləndirir.

Mənbə:sciencealert.com