Alimlər Yer üzündə son bitkinin nə vaxt məhv olacağını hesablayıblar

Alimlər Yer üzündə son bitkinin nə vaxt məhv olacağını hesablayıblar

Yeni tədqiqat göstərir ki, Yer üzündə bitki aləmi düşündüyümüzdən xeyli uzun müddət mövcud ola bilər. Planetoloqların hesablamalarına görə, son bitki təxminən 1,87 milyard il sonra yox ola bilər. 

Tədqiqatı Sietldə yerləşən qeyri-kommersiya elmi təşkilatı Blu Marbl Speysin alimləri – astrobioloq Ceykob Hakk-Misra və planet iqlimi üzrə mütəxəssis Erik Vulf həyata keçiriblər.

Nəticələr Journal of Geophysical Research: Atmospheres jurnalında dərc olunub.

Alimlər Yerin növbəti 2 milyard ildə iqlim təkamülünü qiymətləndirmək üçün üçölçülü kompüter modellərindən istifadə ediblər. Modellərdə Günəşin zamanla parlaqlığının artması, həmçinin atmosferdə karbon qazının (CO₂) miqdarının dəyişməsi nəzərə alınıb.

Hesablamalara görə, həmin dövrdə Günəş təxminən 20 faiz daha parlaq olacaq. Güclü karbonat-silikat dövranı ssenarisində atmosferdə CO₂-nin səviyyəsi tədricən azalacaq və bitkilər karbon çatışmazlığından təxminən 1,84 milyard ildən sonra məhv olacaqlar.

Zəif dövran ssenarisində isə karbon qazının miqdarı nisbətən sabit qalsa da, Yerin orta temperaturu yüksəlməyə davam edəcək və təxminən 65 dərəcə Selsiyə çatdıqda quru bitkilərinin yaşaması mümkün olmayacaq. Bu halda bitki aləminin maksimum ömrü təxminən 1,87 milyard il təşkil edəcək.

Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, bu nəticələr fotosintez edən biosferin Yer öz suyunu itirməyə başlayana qədər müəyyən formada yaşaya biləcəyini göstərir. Bununla belə, hesablamalarda bitkilərin gələcək təkamülü və ya bəşəriyyətin mümkün texnoloji müdaxilələri nəzərə alınmayıb. Məhz bu amillər bitkilərin həm Yer üzündə, həm də ondan kənarda yaşama müddətini daha da uzada bilər.

Alimlərin fikrincə, gələcəkdə bitkilər dəyişən iqlimə uyğunlaşaraq yüksək hündürlüklərə, hətta stratosferə qədər yayıla bilər. Eyni zamanda, geomühəndislik üsulları və digər texnoloji həllər də planetin yaşayış üçün əlverişli şəraitini daha uzun müddət qorumağa kömək edə bilər.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, Yer üzündə həyat olduqca davamlıdır və hazırkı müşahidələr biosferin gələcək imkanlarının son həddini əks etdirməyə bilər. Onların qənaətinə görə, həyatın ən azı Yer planetinin özü qədər uzunömürlü olması ehtimalı yüksəkdir.

Mənbə:sciencealert.com